Taal
|
Grieks is voor ons Nederlanders een moeilijke taal. Het alfabet heeft geen 26 maar 24 letters en de Grieken kennen bijvoorbeeld ook meerdere i's en o's. De klinkers zijn in het Grieks allemaal kort en helder, vooral bij de e moeten wij Nederlanders daar goed op letten. Ook de lettercombinatie ai wordt als e uitgesproken. Er worden in het Grieks drie klinkers als i uitgesproken.
Grieks is een taal die tamelijk snel gesproken wordt. Bovendien leggen de Grieken nauwelijks pauzes tussen de afzonderlijks woorden. Dit maakt het voor ons moeilijk om te horen waar het ene woord ophoud en het andere begint.
Om de Griekse taal te leren kun je in Nederland een taalcursus volgen. Je kunt dit zelfstandig doen met cd's en leerboeken, maar veel Griekse verenigingen geven ook taalcursussen. Leuk als je op vakantie een paar woordjes Grieks kunt spreken. Om de taal echt goed te kunnen spreken en schrijven is een meerjarig traject vaak wel noodzakelijk.
Greeklish
“Greeklish” (het woord is een samentrekking van Greek en English) is Grieks geschreven met Latijnse lettertekens, dat wil zeggen met onze lettertekens. Dit geschreven Grieks lijkt onlosmakelijk verbonden te zijn met onze “snelle” wereld van computers waarin internet, email en sms zulke belangrijke communicatiemiddelen zijn geworden. “Greeklish” lijkt dan ook in zwang gekomen te zijn in de beginperiode van het computertijdperk, toen nog niet alle computers het Griekse lettertype ondersteunden en het schrijven van Grieks met Latijnse lettertekens dus om puur technische redenen een noodzakelijk kwaad was. Maar niets is minder waar. “Greeklish”, in het Grieks φραγκοχιώτικα of ook wel φραγκολεβαντίνικα,is al veel ouder. De oudste, ons bekende, Griekse tekst geschreven met Latijnse lettertekens stamt uit 1595 en is gedrukt in Venetië en heet “Didaskalia Cristianiki is tin opoian…”
De term φραγκοχιώτικα valt uiteen in “φραγκο” wat verwijst naar “west-Europees” en in het bijzonder naar “rooms-katholiek” en “χιώτικα” wat zoveel betekent als “Chiotisch”, afkomstig uit Chios. In 1590 vestigden Jezuïeten zich op het eiland Chios. Zij legden zich toe op het bekeren van hun Griekssprekende leerlingen tot het rooms-katholieke geloof op de door hen opgerichte school. Zij gebruikten daarbij boeken die in het Grieks waren geschreven maar gedrukt met Latijnse lettertekens aangezien hun drukkerij slechts over Latijnse lettertekens beschikte. Vanuit Chios waaide het Frangochiotika over naar Smyrna, mede dankzij Italiaanse handelslieden die o.a. vanuit Chios, maar ook vanuit andere Griekse eilanden naar deze stad trokken, het centrum van de internationale handel in die tijd. Onder de zeer gemengde bevolking van Smyrna werd het Frangochiotika de voertaal. Volgens het Nationaal Archief in Den Haag is het Frangochiotika “een insulair Grieks dialect met sterke Italiaanse invloeden”. Dat het Frangochiotika sterke invloeden kent vanuit het Italiaans blijkt ook uit de volgende zin, genomen uit de komedie “Fortounatos” van Markos Antonius Foskolos uit 1655 geschreven op Kreta, dat eeuwenlang onder de invloedsfeer van Venetië verkeerde: Afedimu sibathismu chie i pinamu na sisso = φέντη μου συμπάθησ’μου και η πείνα μου να ζήσω.
“Greeklish” kan op verschillende manieren worden geschreven: allereerst kan men de officiële, internationale regels voor translitteratie volgen. Veelal echter wordt er gekozen voor een mengvorm tussen de fonetische weergave en een visuele weergave, een systeem waarbij de gebruikte symbolen lijken op Griekse letters zoals bijvoorbeeld in “8elw”. Naast deze schrijfwijzen is er ook nog een variant waarbij men de toetsen-bordinstelling als uitgangspunt neemt. Het bijgaande schema geeft voor de belangrijkste letters en lettercombinaties de mogelijkheden weer. Naast het gebruik van “Greeklish” kent de moderne e-communicatie ook zijn typische afkortingen en uitdrukkingen.